Deze Bijbelstudie is geschreven door Fenny den Haan, docent Grieks bij onze Opleiding Theologie.
Geeft Christus Zichzelf … voor Zichzelf?
We leven in de veertigdagentijd. Een tijd waarin we samen op weg gaan naar Goede Vrijdag en Pasen. Een tijd van inkeer en verzoening en voor steeds meer christenen een tijd van vasten of afzien van luxe. Een tijd om tijd vrij te maken om de lijdensweg van Christus te volgen over wie Paulus in zijn korte brief aan Titus als volgt schrijft:
Jezus Christus die Zichzelf voor ons heeft gegeven om ons van alle ongerechtigheid te verlossen en voor Zichzelf te reinigen een eigen volk, vol ijver voor goede werken.
Titus 2 vers 13b-14, SV
Deze tekst is met zijn hoeveelheid aan wederkerende en persoonlijke voornaamwoorden en voorzetsels een goede oefening voor de studenten Inleiding Grieks. We mogen tot de conclusie komen dat er in deze tekst twee groepen zijn: Jezus Christus Zelf en wij, Zijn volk. Met het wederkerende voornaamwoord ‘Zichzelf,’ dat tweemaal voorkomt in deze tekst, zou je je kunnen afvragen of Jezus in Zijn lijden en verlossingswerk niet een beetje teveel op Zichzelf is gericht. Verlost Hij ons uiteindelijk voor zichzelf?
Volledige verlossing, een intensieve betrokkenheid
Het antwoord op deze vraag zit in een van de gebruikte werkwoordsvormen. De Griekse woorden voor ‘om ons te verlossen’ zijn ἵνα λυτρώσηται ἡμᾶς. Het gaat hier om een bijzin van doel die ingeleid wordt door het woordje ἵνα. Na ἵνα volgt altijd een persoonsvorm in de coniunctivus, in dit geval λυτρώσηται, gekenmerkt door de lange klinker èta in de persoonsuitgang. De gebruikte coniunctivus heeft een Aoristusaspect. We zien dit aan de sigma van de persoonsuitgang. (NB Verwar deze sigma niet met die van het futurum; de coniuntivus heeft geen futurumvormen.) Opvallend genoeg wordt niet de actieve werkwoordsvorm van λυτρόω, dat ‘met losgeld bevrijden’ betekent, gebruikt. Paulus gebruikt de mediale vorm van het werkwoord!
Hiermee wordt uitgedrukt dat de handelende persoon intensief betrokken is bij de handeling. Hij heeft een innerlijke drive, is ermee verweven. Jezus is intens betrokken bij het verlossen. En dat verlossingswerk moet ten einde komen. Het werkwoord heeft immers een Aoristusaspect. Jezus levert geen half werk en ook is het verlossen niet een eeuwigdurende bezigheid met de vraag of de eindstreep ooit behaald zal worden. Jezus brengt de taak van het verlossen ten einde. Met hart en ziel aanvaardde Hij het lijden. Met passie gaf Hij zijn leven!
Verlossen is niet een eeuwigdurende bezigheid met de vraag of de eindstreep ooit behaald zal worden. Jezus brengt de taak ten einde!
De weg van Pasen gaan met Passie
Gaat het dan in de tekst bij het gebruik van de woorden ‘Zichzelf’ om egoïsme? Kan iemand die egoïstisch is zijn leven vol passie en toewijding voor anderen geven? Ik denk het niet! Het tot twee keer toegevoegde woord ‘zichzelf’ geeft ons veiligheid en vertrouwen. Jezus Christus, Die zo bewogen is met ons lot dat er slecht voor staat vanwege onze zonden, heeft Zichzelf gegeven. En dat als een afgeronde zaak! Want ook bij het Griekse woord ἔδωκεν hebben we te maken met het Aoristusaspect. Het volk dat Hij verlost heeft, reinigt Hij ook (ook καθαρίςῃ heeft een Aoristusaspect!).
We mogen vrij van zonden voor Hem komen, waar we veilig zijn bij Degene Zelf die met passie en betrokkenheid Zijn leven gaf en ons heeft verlost.
Niet gek dat wie dat gelooft, ijverig wordt in goede werken. Met hart en ziel mogen wij Hem loven. Met passie mogen wij de weg van Passie en Pasen gaan, tot inkeer komen en ons met elkaar verzoenen.
Aan ieder die dit leest een gepassioneerde veertigdagentijd toegewenst!
Wil je meer schatten ontdekken uit de originele teksten van de Bijbel? Bij het Evangelisch College is het mogelijk om de Bijbeltalen Hebreeuws en Grieks te leren.
Wil je niet alleen je begrip van de Bijbelse talen, maar ook van de rest van je geloof verdiepen? De Opleiding Theologie geeft je handvaten om de Bijbel degelijk te onderzoeken, je geloof te doordenken en te reflecteren op kerk en praktijk.
