Het begin van een nieuw jaar betekent vaak ook verder moeten zonder geliefde collega’s. Zo gaat Marja Krans, jarenlang betrokken bij de Opleiding Pastoraal Werk, na zes jaren het Evangelisch College verlaten. Wij vroegen haar wat deze jaren voor haar betekend hebben en wat ze hoopt achter te laten.
Hoe ben je bij het Evangelisch College en de Opleiding Pastoraal Werk terechtgekomen?
Vanwege een verhuizing naar Roosendaal zocht ik een plek waar ik me in een organisatie kon inzetten voor Gods Koninkrijk. Vanuit Metanoia training & coaching was ik gewend veel autonoom te werken, en ik had behoefte gezamenlijk professioneel voor een doel te gaan. Dat kwam vanuit de Koninkrijksgedachte: met inzet van elkaars gaven en talenten mooie resultaten kunnen behalen. De rode draad in mijn leven is ruimte creëren voor cocreatie en transformatie. En toen de vacature langskwam voor vakdocent met de optie door te ontwikkelen als coördinator aan de Opleiding Pastoraal Werk, leek dat me dat een prachtig doel én een mooie uitdaging. Wat me daarin ook aansprak was het interkerkelijke karakter van het Evangelisch College.
Wat waren je eerste impressies van de Opleiding Pastoraal Werk?
De opleiding was gevormd vanuit de al bestaande theologische opleiding. Dat zette een theoretisch en theologisch sterke poot onder de opleiding. Wat ik gelijk zag was de kans van het ontwikkelen van een praktijkpoot, gebaseerd op competentiegericht werken. Daarmee wilde ik een leerklimaat voor de studenten ontwikkelen waarbij de twee poten gelijkwaardig zouden zijn onder de opleiding.
Ik begreep dat de opleiding niet erkend was, maar ik zag een dringende noodzaak die erkenning wel te krijgen, zodat de mannen en vrouwen die drie jaar van hun leven investeerden hierdoor ook op de arbeidsmarkt vooruit geholpen zouden worden.
Daarnaast viel me op dat de opleiding wat ‘op zichzelf’ leek te staan. Ik voelde de behoefte om te verbinden met de andere opleidingen binnen het Evangelisch College. Vanuit een gezamenlijke missie en visie en hetzelfde christelijke DNA wilden we een eigen opleiding ontwikkelen, duurzaam voor de toekomst. Dat de opleiding niet erkend was, begreep ik. Maar ik zag de dringende noodzaak die erkenning wel te krijgen, zodat de mannen en vrouwen die drie jaar van hun leven investeerden hiervoor erkenning kregen die hun ook op de arbeidsmarkt vooruit zou helpen.
Hoe was het om deel te zijn van het Pastoraal Werk-team?
Dit hele proces kun je alleen realiseren mét elkaar. Het was fijn om vooral de laatste jaren met gepassioneerde collega’s dit co-creërend te realiseren. Er staat nu een leerklimaat van begeleiding van de studenten. Die groeit over de drie jaar mee met de persoonlijke en professionele ontwikkeling die zij doormaken. Het eerste jaar Focusgroep, het tweede jaar intervisie en het derde jaar coaching of supervisie door een erkend supervisor. (Dat ik daarin blijf meewerken vind ik dan ook fantastisch.)
Ik heb leren vertragen en temporiseren. Soms omdat een organisatieverandering de nodige ‘olie’ nodig heeft voor hij van start kan, soms omdat je de neuzen eerst echt dezelfde kant op wilt hebben voor je stappen kunt ondernemen. Transformatie hangt samen met het juiste momentum, en investeren in de juiste volgorde der dingen (God is een God van orde). Het voelde soms als twee stappen vooruit en dan weer een stap achteruit.
Transformatie hangt samen met het juiste momentum, en investeren in de juiste volgorde der dingen (God is een God van orde).
Covid was daarin ook niet handig. Inwerken gebeurde daardoor niet of nauwelijks, lessen werden gegeven op afstand. Soms was het in die eerste jaren voor mijn gevoel ‘ploegen op rots’. Het betekende ook schaken op meerdere borden, en dat vind ik leuk. Doceren aan de ene kant, basisvisie ontwikkelen voor duurzame ontwikkeling aan de andere. En ondertussen de relatie met de theologiedocenten verdiepen zodat de eilandjes met elkaar werden verbonden, investeren in de Pastoraal Werk-docenten om vanuit die relatie samen verder te werken. Ondertussen kregen we de directiewissel, nam Jesse het stokje op bevlogen wijze over en wijzigde in de loop van de tijd ook het team van de Opleiding Pastoraal Werk.
Wat waren de belangrijkste veranderingen binnen de opleiding die je hebt meegemaakt?
Singles, huwelijk en echtscheiding waren vakken die ik gelijk ging geven, had ondertussen mijn thesis geschreven voor Toegepast Psychologie over wat echtscheiding doet met de identiteit van bijbelgetrouwe christenen. Op verzoek is dit uitgewerkt tot een praktisch boek (Iedereen behalve jij?), waarmee ik direct mocht bouwen aan deze vakken. Maar ook ethiek en hermeneutiek, crossculturele communicatie, en pastorale gespreksvaardigheden – allemaal vakken die van grote waarde zijn in het Pastoraal Werk, en waar ik van genoot om met studenten te onderzoeken hoe we God met het verhaal van de student en Zijn pastoranten kunnen verbinden.
Gods enorme liefde en genade, Zijn initiatief, Zijn gericht zoeken en investeren in de relatie met ons als Zijn kinderen, Zijn Bruid zelfs, als basis voor ons handelen. Geen pastoraat zonder discipelschap. Heel dankbaar was ik toen ik ons (Metanoia) reflectiecirkel mocht introduceren, die de studenten bewust maakt van hun eigen proces en leidt in het pastorale gesprek om de pastorant in Zijn geheel te zien, zoals God ons ook ziet.
Uiteindelijk staat er een up to date opleiding, bouwend op de schouders van wat er was, met aandacht voor de student en zijn/haar processen, prachtige praktijkvakken, en een erkend diploma aan het eind. Je kunt je voorstellen dat ik dankbaar terugkijk.
Daarmee werd reflecteren een cruciaal onderdeel binnen de opleiding. Dat deden we naast de theorie van Smit – Tot de kern komen – een aanpak voor pastorale gesprekken die zowel structuur als ruimte geeft voor studenten. Met de Teamroldynamieken van Belbin ontwikkelden studenten ook inzicht in hun interactiedynamiek binnen gesprekken… En dan als laatste een leergang ontwikkelen over omgang met diversiteit – ook een hartsverlangen; het werd steeds mooier!
Uiteindelijk (en dan spreek ik over een periode van zes jaar) staat er een totaal andere, up to date opleiding. Hij bouwt op de schouders van de opleiding zoals hij was, met aandacht voor de student en zijn/haar processen, prachtige praktijkvakken, een ‘doorwrocht’ curriculum met een erkend diploma aan het eind. Je kunt je voorstellen dat ik dankbaar terugkijk.
Welke verhalen van studenten zijn je bijgebleven?
Er zijn veel verhalen van studenten die me raakten en raken. Uiteindelijk is het steeds weer fantastisch wanneer we leren vertrouwen op onze God. Hem willen eren, loven en dienen vanuit de positie die we van Hem krijgen: zonen en dochter van de Allerhoogste God! Niet(s) in eigen kracht, maar in Hem, door Hem en tot Hem.
Ons ego inleveren, en alles verwachten van Hem in wie alles Zijn oorsprong en toekomst vindt. Dat verandert alles!
En daar getuigen studenten van. Waarde vinden in de identiteit in Christus, investeren in de relatie met Hem. Ons realiseren dat we niemand kunnen ‘helpen’, maar dat God dat wel kan en we daarin dienstbaar willen zijn in Gods Koninkrijk. Prachtig. Heel leuk vond ik het toen een studente aan wie ik nog Hermeneutiek gegeven had, contact met me opnam. Ze vroeg of ik een preek van haar over wilde nemen, op één voorwaarde. We keerden de rollen om – nu mocht zij mijn preek van tevoren screenen en beoordelen of hij paste bij de doelgroep. Wat een cadeau! Een bevestiging van het “ toevertrouwen aan betrouwbare mensen”, en de olievlek die zich vervolgens uitbreidt.
Wat is voor jou de kern van pastoraat?
Mijn pastorale opleiding ontving ik in Heverlee, daarna werd ik organisatietrainer, erkend coach, supervisor en psychosociaal therapeut. Het grote verschil tussen pastoraat en andere vormen van begeleiding is dat je het verhaal van de mens verbindt met God omdat Hij daarnaar verlangt. Dat kan alleen wanneer we zelf ook in een relatie met God wortelen… dat proces is eeuwig. Het mooist is wanneer we dit ook ervaren en realiseren in de onderlinge samenwerking als collega’s.
Communicatie en samenwerking vanuit de christelijke waarden, openheid en eerlijkheid ook wanneer dit schuurt zijn niet alleen van belang in het bedrijfsleven, maar zeker ook bij het Evangelisch College. Het vraagt van ons de ander te zien met de compassie van Christus, die ook 12 totaal verschillende mannen om zich heen verzamelde qua karakter, en met ieder zijn eigen pad ging. Die wetenschap maakt dat we met respect naar het anders zijn van de ander kunnen kijken en juist genieten van de verhoging van de kwaliteit die dat geeft.
Wat wil je nog meegeven aan je studenten, teamgenoten en collega’s?
Het gaat om de relatie met God, het Christocentrisch leven en zijn. Dat gaat wat mij betreft boven ethiek, ego of eigenbelang. Vanuit overgave kunnen we oordeelloos naar elkaar kijken en waarnemen wat zich aandient. Vanuit het systemisch denken, is het Evangelisch College ook een systeem. Het is goed onze systemen tegen Gods licht te houden. De bron van alle waarheid zijn we immers niet zelf. Dan blijven we ook als systeem in beweging en duurzaam; tot Zijn eer. Bij het afscheid van de studenten heb ik de kaart hier rechts meegegeven met Jeremia 17 vers 7–8; één van mijn lievelingsverzen, rakend aan mijn ‘groeiverlangen’. Geef elkaar de (scharrel)ruimte om met God te wortelen, te groeien (ieder op zijn eigen wijze) en vrucht te dragen. We zijn zo gezegend!
Ook passie voor pastoraat?
Hoewel Marja verder gaat, is ze nog steeds gepassioneerd over de Opleiding Pastoraal Werk. Herken jij je in haar enthousiasme over discipelschap, Gods genade en pastoraat? Kijk dan eens of deze opleiding ook bij jou past!
