Menu

CIP.nl: Evangelische samenkomsten 2.0

Kopafbeelding

03-12-2014 | CIP.nl | Artikel van Henk ten Voorde over "Evangelische samenkomsten 2.0"

Onder invloed van de Pinksterbeweging ontstaat in de twintigste eeuw een nieuwe visie op de samenkomst van de gemeente, met een centrale rol voor lofprijzing en aanbidding. Deze theologie op de samenkomst, met haar dominante positie voor aanbidding, heeft ingrijpende gevolgen voor evangelische samenkomsten. Daar wordt hoofdzakelijk gezongen uit de bundel Opwekkingsliederen. De bundel sluit aan bij bovengenoemde theologie en bevat hoofdzakelijk liederen voor lofprijzing en aanbidding en biedt nauwelijks geschikte liederen om pijn, verdriet en gebrokenheid onder woorden te brengen. Daarom wil ik een pleidooi houden voor een theologie op evangelische samenkomsten 2.0.

Eenzijdig beeld
De centrale plaats van aanbidding verdringt andere elementen naar de marge. Niet zelden is de preek de sluitpost van de samenkomst. Een relatie tussen de liederen en het thema van de preek is nogal eens ver te zoeken. Als er al naar aansluiting wordt gezocht blijkt dat er voor veel thema’s geen passende liederen beschikbaar zijn. Zingen is versmald tot lofprijzing. Klaagliederen, liederen van schuldbelijdenis en kyrië (Heer ontferm U) ontbreken nagenoeg.

Op de keper beschouwd is de samenkomst een zangdienst geworden. De zangleider heet de gemeente welkom, heeft de leiding over de dienst, laat mensen aan het woord. Deze praktijk laat een eenzijdig beeld van het doel van de samenkomst zien.

Nieuwe visie
Er is daarom dringend behoefte aan een nieuwe visie op de evangelische samenkomst. Uit een onderzoek van Martin Modderkolk en Marjon Pape (Voorgaan in liturgie, 2009) blijkt dat onder evangelische voorgangers behoefte bestaat aan zo’n herbezinning. Er zijn vier aspecten waaraan zo’n theologie mijns inziens zou moeten voldoen.

Ten eerste zal zij haar uitgangspunt moeten nemen in God zelf. Samenkomen is de drie-enige God ontmoeten. Niet de aanbiddende gemeente maakt die ontmoeting mogelijk (door lofprijzing) maar de soevereine genade van God. God laat zich ontmoeten.

Ten tweede zal er evenwicht moeten zijn tussen gloria en kyrie. Wij ontmoeten de Schepper van hemel en aarde, die ons genadig tegemoet treedt in Christus. Dat vraagt inderdaad om lofprijzing en aanbidding. Maar wij leven in een zondige en schuldige wereld, die wordt gekenmerkt door pijn en gebrokenheid. Dat vraagt om een schuldbelijdenis en kyrie, in de vorm van gebeden, liederen, Schriftlezing, beelden, stilte.

Ten derde zal er evenwicht moeten zijn tussen gedenken en verwachten. Wij gedenken Gods grote daden in Christus, in het avondmaal, in liederen, in gebeden, in de verkondiging, in onze geloofsbelijdenis. En wij verwachten een nieuwe hemel en aarde. De samenkomst van de gemeente staat in het spanningsveld tussen dit gedenken en verwachten. Hopen op wat nog niet is, uitzien, wachten, hoe lang nog?

Ten vierde zal er evenwicht moeten zijn tussen vieren, leren en dienen. Wij komen samen om het heil te vieren. We vieren dat we bij Christus mogen horen. Maar we hebben ook de weg te gaan van de navolging van Christus, in het dienen van God en onze naaste.

Toerustingscursus voor zangleiders
Om aan te sluiten bij de behoefte aan herbezinning biedt het Evangelisch College sinds kort een toerustingscursus voor zangleiders aan. Tijdens de cursus wordt aandacht besteed aan visie op de samenkomst, zingen in de samenkomst en samenhang in de samenkomst. De cursus vindt plaats op zaterdag 24 januari en 7 februari 2015 in Zwijndrecht. Klik hier voor meer informatie.

Henk ten Voorde is docent liturgiek en coördinator Toerustingscursus Zangleiders bij het Evangelisch College.

Bron: http://www.cip.nl/artikel/46060/Evangelische-samenkomsten-2.0