Menu

CIP.nl: Interview met Nathan Witkamp over het belang van studie Vroege Kerk

Kopafbeelding

22-07-2014 | CIP.nl

"Eerste christenen baden met opgeheven handen"

"Wij vinden bidden met gevouwen handen en ogen dicht heel normaal. Maar de eerste christenen baden gewoonlijk staand, met de ogen naar de hemel gericht, en de armen uitgestrekt met de handpalmen naar boven." Nathan Witkamp heeft een passie voor de Vroege Kerk. Als hoofdredacteur van het gratis e-magazine Marturia wil hij de Vroege Kerk bij een breder publiek bekend maken.

"Te weten komen hoe de eerste christenen leefden, is enorm inspirerend."

Nathan studeerde Theologie aan de Evangelische Theologische Faculteit (Leuven), en is sinds zijn afstuderen docent Systematische Theologie en Vroeg Christendom aan de Evangelische Theologische Academie (ETA) in Zwijndrecht. Momenteel werkt hij aan een proefschrift over oudchristelijke doopriten. Tijdens het lezen van vroegchristelijke geschriften ontdekte hij veel zaken over de eerste christenen die onder een breder publiek nauwelijks bekend zijn. "Wanneer je deze geschriften  gaat lezen, gaat er een wereld voor je open. Geregeld stuit je op dingen die verrassend en verfrissend zijn. Je eigen opvattingen worden daardoor genuanceerd. Want je ontdekt gegarandeerd een en ander dat niet in overeenstemming is met je eigen specifieke overtuigingen en gewoonten."

Andere gewoonten
Hij deelt een paar voorbeelden. "We weten dat moslims richting Mekka bidden. In de Vroege Kerk deed men iets vergelijkbaars. Christenen baden richting het oosten, de windstreek waar de zon opkomt. Ze zagen de zon, het licht, als symbool van Christus en geloofden dat Hij vanuit het oosten zou terugkeren (vgl. Joh. 8:129:5Mal. 4:2Mat. 24:27). Tevens zag men het oosten als de plaats van het paradijs (vgl. Gen. 2:8)." Bidden met gevouwen handen en gesloten ogen is een gebruik dat in de geschriften van de Vroege kerk niet terug te vinden is. Nathan: "De eerste christenen baden gewoonlijk staand, met de ogen naar de hemel gericht, en de armen uitgestrekt met de handpalmen naar boven. Knielen deed men bij bijzondere gebeden, bijvoorbeeld zondebelijdenis. Maar ook dan met opgeheven handen. Ook typisch voor de Vroege Kerk is dat het Heilig Avondmaal (eucharistie) tijdens iedere samenkomst werd gevierd."

In dit kader is ook over de doop heel veel te zeggen. "De overeenkomst tussen de doop toen en nu is dat er water wordt gebruikt en dat het doel hetzelfde is: inlijving in de gemeente van Christus. Maar de eerste christenen deden ook veel anders. De voorbereiding op de doop kon soms jaren duren. In sommige evangelische kringen is er nauwelijks sprake van voorbereiding. Bovendien werden dopelingen naakt en in het verborgene gedoopt. Daar werd men driemaal ondergedompeld, onder wie ook kinderen. Interessant is verder dat de dopelingen na de doop een wit gewaad aantrokken als symbool van het nieuwe leven dat zij hadden ontvangen. Dat werd soms een week lang gedragen. De huidige praktijk in veel evangelische gemeentes dat dopelingen al vóór de doop witte kleren dragen, zouden de eerste christenen niet hebben begrepen. Dit alles zet de hedendaagse discussies over de doop in protestantse kring in een ander licht: niemand doopt zoals dat in de Vroege Kerk gebruikelijk was!"

Christendom als minderheid
Naast verschillen ziet Nathan ook interessante overeenkomsten tussen de Vroege Kerk en de kerk van vandaag. "In onze tijd wordt de secularisatie en ontkerkelijking, maar ook de aanwezigheid van de islam, door velen met lede ogen aangezien. Alsof ons iets vreemds overkomt. Maar we vergeten dan, dat het christendom ook in de begintijd een minderheidsgroepering was in een multireligieuze samenleving. Sterker nog, vóór de bekering van keizer Constantijn was het christelijk geloof, in tegenstelling tot het Jodendom, geen geaccepteerde godsdienst. De eerste christenen gingen door verschillende perioden van vervolging. Desondanks is men doorgegaan. Wij mogen vandaag de dag dus helemaal niet klagen. Ook in het ontkerkelijkte Nederland van vandaag hebben christenen nog steeds veel meer ruimte."

Nathan is ervan overtuigd dat veel kerkelijke verschillen wegvallen wanneer christenen meer historisch bewustzijn vergaren over de Vroege Kerk. "Evangelischen, baptisten, pinkster christenen, hervormden, lutheranen, en gereformeerden kenden de eerste christenen niet. In de Vroege Kerk liggen onze gezamenlijke wortels. Wanneer we hiervan meer doordrongen raken, leidt dit onvermijdelijk tot een grotere eenheid. Uiteindelijk hebben we veel meer gemeen, dan wat ons scheidt."

Lees hier het gratis e-magazine Marturia.

Bron: http://www.cip.nl/artikel/43392/Eerste-christenen-baden-met-opgeheven-handen