Menu

Terugblik studiedag Vastentijden: onthouden of vergeten?

Zwijndrecht, 6 februari 2016

In het weekend voorafgaand aan de veertigdagentijd organiseerde de ETA een studiedag getiteld: ‘Vastentijden: onthouden of vergeten?’ Met het oog op de groeiende belangstelling binnen christelijk Nederland voor het vasten had deze dag als doelstelling om de achtergronden van het vasten in de Bijbel en in de kerkgeschiedenis bloot te leggen én om de actualiteit van het vasten vandaag de dag te bespreken.

De dag bestond uit vier lezingen en een afsluitend forum. De eerste lezing werd verzorgd door dr. Gieneke van Veen onder de titel: ‘De rol en functie van het vasten binnen het Oude Testament en het vroege Jodendom.’ Daarin bood ze een overzicht van de vormen, motieven en gebruiken rondom het vasten in het OT. Centraal daarin stond de combinatie van het vasten met een innah nefesj, een verootmoedigd innerlijk. Vasten is niet maar een uiterlijk gebruik, maar geeft juist uitdrukking aan een innerlijke toestand van verootmoediging voor God.

LEZING #1 De plaats en functie van het vasten binnen het Oude Testament en het vroege Jodendom
Spreker: Dr. A.A. van Veen-Vrolijk
Powerpoint: Vasten in het Oude Testament en het vroege Jodendom

De tweede lezing werd verzorgd door dr. Marten van Willigen onder de titel: ‘De plaats en functie van de vastentijd in de Vroege Kerk en de daarbij horende nieuwtestamentische achtergronden.’. Hij gaf in vogelvlucht weer waar in het Nieuwe Testament het vasten naar voren komt. Daarna nam hij het publiek mee naar enkele inkijkjes van hoe het vasten werd beleefd en theologische geduid in de Vroege Kerk. Hij gaf sprekende voorbeelden uit het werk van kerkvader Ambrosius van Milaan, Johannes Chrysostomus en bij de monnikken in de woestijn.

LEZING #2 De plaats en functie van vastentijd in de Vroege Kerk en de daarbij horende nieuwtestamentische achtergronden
Spreker: Dr. M.A. van Willigen

De derde lezing kwam van de hand van ds. Harrie de Hullu genaamd ‘De plaats van de veertigdagentijd binnen de protestantse identiteit, spiritualiteit en liturgie.’. Hij gaf een historische schets hoe het vasten onder de protestanten, vanaf Ulrich Zwingli en via Calvijn, steeds minder de aandacht kreeg op enkele uitzonderingen in de afgelopen eeuwen na. Vervolgens gaf hij een drietal theologische oorzaken voor die verminderde aandacht: angst voor werkheiligheid, moeite met lichamelijke, spirituele vormen en verzet tegen een opgelegd ritueel. Hij sloot af met enkele tips voor de invulling van de veertigdagentijd als opmaat voor Pasen.

LEZING #3 De plaats van de veertigdagentijd binnen de protestantse identiteit, spiritualiteit en liturgie
Spreker: Ds. A.M. de Hullu
Powerpoint:

Tenslotte nam dr. Frank Bosman het woord en gaf ‘een respons op de groeiende belangstelling binnen evangelisch-protestants Nederland voor de jaarlijkse vastentijd.’ Met prikkelende humor pleitte hij voor een herwaardering van het leven in zowel vasten als het bijbehorende carnaval en ging hij in op het gebruik van het askruisje op Aswoensdag. “Wie goed wil kunnen vasten, moet ook goed carnaval kunnen vieren.” 

LEZING #4 Een respons op de groeiende belangstelling binnen evangelisch-protestants Nederland voor de jaarlijkse vastentijd
Spreker: Dr. F.G. Bosman

De dag werd afgesloten door de sprekers te laten reageren op enkele stellingen en vragen waaronder ‘The man that never fasts, is no more on the way to heaven than the man that never prays.’ (John Wesley). Ook werden enkele vragen uit het publiek aan de sprekers gesteld.

FORUM Forumdiscussie en beantwoording vragen
Spreker: O.l.v. Evert Leeflang MA

Lees ook de verslagen in het Nederlands Dagblad en het Reformatorisch Dagblad.