Menu
  • ETS-Bijbelcursus

    Leert je de Bijbel lezen, begrijpen en toepassen!
    Aangeboden op > 50 cursuslocaties in Nederland.
  • Cursist aan het woord

    "Door het héle verhaal van de Bijbel te ontdekken, leer ik God beter kennen."
    - Sonja van der Schee
  • ETS-Bijbelcursus

    De Evangelische Toerusting School (ETS) is een interkerkelijke Bijbelcursus over de inhoud, achtergrond en boodschap van de Bijbel. Met ruim 50 cursuslocaties is de ETS de Bijbelschool ook bij u in de buurt!
  • Cursist aan het woord

    "Een ongelovige vriend stelde mij een eenvoudige vraag over de Bijbel, maar ik wist het antwoord niet... Daarom ben ik de ETS-Bijbelcursus gaan volgen."
    - Stefan van Ballegooie

Recensie

Nederlands Dagblad, 1998

Verantwoord Bijbelgebruik.
John Boekhout. Buijten & Schipperheijn, Amsterdam 1998, 336 pag.

door drs. Joh. de Wolf

Bij tabletten en drankjes krijg je tegenwoordig meestal een bijsluiter. Als je die bijsluiter ongelezen laat, kun je narigheid krijgen in plaats van beterschap. Bijvoorbeeld omdat je de medicijnen op een verkeerd moment slikt. Of als je er telkens te veel van inneemt. Nu zouden we ook de Bijbel een 'geneesmiddel' kunnen noemen. Bedoeld om ons tot geestelijk gezonde mensen te maken. Maar wil dat slagen, dan is in elk geval nodig dat we Gods Woord goed gebruiken. Ook vandaag is dat een hele kunst. Om christenen daarbij te helpen schreef John Boekhout het boek dat ik hier wil bespreken en dat is getiteld Verantwoord BIJBELgebruik. Het is een boek dat als bijsluiter bij de Bijbel wil dienen.

Drie fasen

Wat is het voor boek? Je zou het een bijbelse hermeneutiek kunnen noemen, als de 'vertaalslag' naar het heden daarbij ook inbegrepen mag worden. Het gaat de schrijver erom dat we bij de lezing en bestudering van de Bijbel Gods eigen bedoeling zoveel mogelijk recht doen. Dan zullen we er zelf ook optimaal profijt van hebben. Hij zet daar zelf een traject voor uit in drie stappen, die hij uitgebreid toelicht en in oefeningen uitwerkt.

De eerste stap is die van het lezen oftewel het ontdekken van wat de auteur neerschreef. De kernvraag daarbij is: Wat staat er? Vervolgens is er de fase van het begrijpen via een goede uitleg van wat er staat. Het gaat dan vooral om de vraag; Wat betekende het toen? In de derde plaats komen we bij het toepassen van de Bijbel met de centrale vraag: Wat werkt het uit in onze eigen tijd en situatie?
Het grootste deel van zijn boek benut Boekhout om deze 'drietrapsraket' te verduidelijken en aan te prijzen. Het begin van zijn boek wijdt hij aan de beschrijving van een aantal principiële en praktische uitgangspunten. Ik noem als voorbeelden de visie op de inspiratie van de Schrift, het tijdsbesef bij de bijbellezer, tekstkritiek en oudheidkunde.
In het laatste hoofdstuk werkt hij een paar toegespitste thema's uit, zoals bijbelse poëzie in psalmen en wijsheidsliteratuur en het gebed.
In enkele bijlagen geeft hij een kort overzicht van bijbelse leerstellingen (met veel Schriftbewijs), een bijbelrooster (om chronologisch de Bijbel in een jaar door te lezen) en enkele gekleurde geografische kaarten.

Enthousiast

Ik ben niet zo gauw weg van een boek, maar over dit werk ben ik bepaald enthousiast. Hier zaten we m.i. ook als gereformeerden op te wachten. Ik wil hieronder toelichten waarom ik deze handleiding bij bijbelstudie graag zou willen aanprijzen.

  1. Het is geen boek voor (aanstaande) theologen alleen, maar voor iedere gelovige die werk wil maken van het verstaan en toepassen van Gods Woord.
  2. Het boek leert ons via allerlei invalshoeken te ontdekken wat er precies staat voordat het stadium van de interpretatie begint.
  3. Het boek helpt om bij de uitleg alle aandacht te geven aan de directe context en waarschuwt voor de valkuil van vergeestelijking, van te vlotte Christologische uitleg en dogmatisch bijbelgebruik.
  4. Boekhout benadrukt in allerlei toonaarden dat de toepassing het onmisbare vervolg is van wat je uit de Bijbel hebt begrepen. Zo vertelt hij van een bijbelstudieclub, waar altijd eerst nagegaan wordt hoe de leden het geleerde van de vorige keer in praktijk hebben gebracht.
  5. Door de oefeningen word je gestimuleerd om zelf actief bezig te gaan met het systematisch onderzoeken van Gods Woord.
  6. De schrijver is docent aan de Evangelische Theologische Hogeschool te Veenendaal, maar bij het lezen van zijn boek krijg je meestal de indruk dat je een reformatorisch werk leest. Hij is er dan ook vergaand in geslaagd om een brug te slaan tussen evangelisch en reformatorisch. Dat is een reden temeer om blij om te zijn.

Zijn er dan geen zwakke kanten aan dit boek? Eerlijk gezegd: weinig. Misschien is Boekhout wel eens wat te breedsprakig en uitvoerig. Bij een tweede druk zou het boek ook nog eens op taalfouten nagekeken moeten worden. Verder had ik hier en daar wel eens een vraag, maar dat zijn kleinigheden vergeleken bij de grote winst die dit boek kan geven. Natuurlijk merk je ook af en toe de evangelische signatuur van de auteur, bijvoorbeeld als het over het chiliasme gaat in de leerstellingen. Maar daar is dan netjes een niet-chiliastische visie van een reformatorisch predikant naast gezet.

Evenwichtig

Het evenwichtige is trouwens in heel dit boek opvallend, ook als het om een ethisch onderwerp als de heiliging gaat. Boekhout is ook eerlijk als het evangelische zwakheden betreft. Men mag daar dan geen belijdenisgeschriften kennen, de bijbeluitleg wordt bij hen vaak genoeg beheerst door de eenzijdige opvattingen van voorgangers in hun kring. Opvallend is ook dat hij als evangelisch theoloog zozeer de oudtestamentische psalmen bejubelt.
Er zou nog heel veel moois en leerzaams te noemen zijn, maar ik moet me beperken. Ik zou zeggen: leest u het zelf! Dit lees- en studieboek is enigszins vergelijkbaar met het boek Het lezen van de bijbel van dr. J. van Bruggen. Maar ik denk dat het besproken boek nog wat toegankelijker is voor een bredere lezerskring van geïnteresseerde christenen. Het voorziet in een behoefte als bijvoorbeeld bijbelstudieverenigingen zich eens willen bezinnen op hun methodiek en als ze meer systematisch (en verantwoord!) Gods woord proberen te onderzoeken. Maar het is net zo goed een werkboek voor studerende 'doe-het-zelvers'.
Dus hartelijk en dringend aanbevolen!